Dinosauriërs in onze economie

download als PDF

Rijk en arm. Twee totaal van elkaar gescheiden werelden. Gigantische overschotten naast diep schrijnende tekorten. Een verticale en een horizontale wereld. Een waar alles platgeslagen is, van alles door elkaar krioelt en vecht om te overleven en waar je niet meer omhoog kan komen. En ook een waar alles tot een duizelingwekkende hoogte opgestapeld is, maar met een uiterst wankel evenwicht. Die heel plotseling in kan storten. Zoals in 2008 dreigde en eigenlijk voortdurend nog dreigt…

dinosauriers-01

In de evolutiegeschiedenis van de aarde komen we een heel lang tijdperk tegen. Dat van de dinosauriërs. Op het hoogtepunt ervan werd de wereld bevolkt door kolossale rondwandelende plantenetende ‘buiken’ en eveneens reusachtige roofzuchtige moordmachines als de Tyrannosaurus. Dit tijdperk in de wereldontwikkeling noemt Rudolf Steiner de ‘Schandezeit der Erde’.

dinosauriers-02

Deze megareptielen schijnen door een wereldwijde catastrofe plotseling uitgestorven te zijn. Of dit nu komt door de inslag van een geweldige meteoor ofwel door zoals RS zegt het uittreden van de maan, die de te zeer verharde delen van de aarde meeneemt of door nog weer andere oorzaken, wil ik hier in het midden laten.
Feit is dat een andere diersoort deze wereldramp blijkt te kunnen overleven – klein, warmbloedig en levendbarend – de zoogdieren. Zij blijken wel opgewassen tegen veranderende omstandigheden, waarbij het om meer gaat dan vreten, vechten of vluchten. Maar om kwaliteiten zoals meer wakkerheid, (broed)zorg en samenwerking.

dinosauriers-03Het tijdperk van de Sauriërs staat vooral sinds de film ‘Jurassic Park’ al weer jaren uitgebreid in de publieke belangstelling. Wat boeit ons toch zo aan deze uitgestorven dieren, dat tijdperk?
Reflecterend op het boek van Joris Luyendijk ‘Dit kan niet waar zijn’, waarin hij 10 –tallen mensen werkzaam in de City, London – het financiële hart van Europa – interviewt, ontstond bij mij het beeld dat ook in onze tijd de wereld weer opnieuw bevolkt is door gigantische roof- en vraatzuchtige sauriërs. Weliswaar niet zoals in vele films gesuggereerd wordt in fysieke gedaante, maar wel heel reëel in de vorm van organisaties als bankinstellingen, financiële markten, multinationals, vermogensfondsen, verzekeringsgiganten etc.
Sommigen zoals beleggingsfondsen, multinationals e.d. vreten de boel kaal, terwijl anderen zoals handelsbanken, aandeelhouderorganisaties, hedgefondsen als moordlustige roofdieren deze lobbesen en anderen uiteenrijten, hele landen leegroven.
Deze volstrekt amorele mega – organisaties / beesten kennen maar een principe,namelijk vreten ofwel ten koste van alles wereldwijd streven naar winst maximalisatie. En mensen die onderdeel uitmaken van zo’n wezen zijn – zoals Luyendijk laat zien – in feite volstrekt machteloos. Of ze nu als beurshandelaren de kaken en tanden vormen, als boekhouder in de buik werkzaam zijn of als aandelenanalist het oog vormt, je zit er als onderdeel middenin en kan niet anders meer dan meedoen. Zoals je in een rijdende trein ook niet de tegenoverstelde richting op kunt bewegen.

Gezien de schade, ellende en vernietiging die deze eigentijdse Financiosauriërs en Megalomanuci aanrichten, zullen ze waarschijnlijk eerder kwaadschiks dan goedschiks wel weer een keer van de aardbodem verdwijnen. Maar heeft het zin om tegen zo’n dinosaurus te vechten?
Natuurlijk. Kijk met je dino-bril naar Griekenland, de huizenmarkt, V&D, TTIP, de bonuscultuur etc. Want bewustwording is een eerste stap. En daarmee kun je misschien wel als een Luyendijk proberen de mensen die in zo’n beest gevangen zitten of anderen te waarschuwen en wie weet bevrijden. Door hen erop te wijzen dat er ook nog andere opties zijn dan financiële opties. Als mensen die deel uitmaken van een dolgedraaide moordmachine je überhaupt kunnen horen.
Maar het heeft zeker zin om – als de zoogdieren indertijd – klein, ongezien en als ongevaarlijk beschouwd (hoewel er per ongeluk wel eens eentje platgetrapt zal zijn) iets nieuws te beginnen. Te zoeken naar andere organisatievormen. En menswaardige manieren van samenwerken te ontwikkelen. Het is zelfs noodzaak als pioniers alvast kleinschalige transformatieprocessen in gang te zetten. Dan volgt de massa ook wel. Een goed voorbeeld van zo’n warmbloedig zoogdier-exemplaar kan je vinden in de lezing van Sebastiao Salgado.

En mocht de eindtijd voor de sauriërs aangebroken zijn door wereldwijde crises, dan hebben we al strategieën gevonden om daar te overleven, waar deze megamonsters het loodje zullen leggen.

Albert Roessingh, 9 april 2015