alertcolumn 7: Vrede op aarde …

aan de mensen van goede wil …

Het is een tijdlang gewoonte geweest om tijdens de Kerstdagen overal ter wereld een bestand in te stellen en niet te vechten uit respect voor wat het grootste christelijke feest heet te zijn: de geboorte van het Jezuskind.

Stilzwijgend is dat gebruik weer uit de cultuur verdwenen. Ik heb dat altijd een beetje dubbel gevonden: het is mooi als er even geen oorlogen worden gevoerd, maar om de dag na Kerstmis weer even vrolijk te beginnen met schieten en bombarderen is natuurlijk vrij absurd. Eigenlijk is oorlog voeren volkomen uit de tijd, volslagen achterhaald. Wie een kleine analyse doet over de conflicthaarden van dit moment en de oorlogen van de afgelopen zestig jaar komt al gauw tot de conclusie dat oorlogen vrijwel zonder uitzondering te maken hebben met de geopolitiek van de (kostbare) grondstoffen en de (fossiele) brandstoffen.
In mijn artikel over de honderdjarige oorlog van Amerika tegen de rest van de wereld laat ik zien hoe deze oorlogen bijna zonder uitzondering door Amerika zijn begonnen en uitgevoerd. Met andere woorden als we wat willen veranderen aan oorlogsvoering moeten we de suprematie van Amerika in de wereld diepgaand ter discussie stellen. Een bijkomend groot probleem is dat we wat de economie betreft ook erg afhankelijk zijn geworden van ditzelfde Amerika, van deze – tot nu toe – grootste economie ter wereld (alhoewel ze daarbij nu door China bijna zijn ingehaald). En een wezenlijk onderdeel van deze economie zijn de grondstoffen en met name de olie, die nog steeds – en dat is uiterst vreemd als je ziet wat voor een veel schonere en veel goedkopere mogelijkheden er tegenwoordig zijn om energie op te wekken – de grootste drijfveren zijn van deze economie.
Daarbij is er een materialistische cultuur ontstaan met steeds minder spiritualiteit en moreel bewustzijn en dankzij dat kan deze economische clique met harde hand zijn belangen veilig stellen, waar ook nog weer veel aan wordt verdiend.

Aan oorlogen wordt veel verdiend: wapens, uitrustingen en zelfs (mind you…!) aan opbouw van infrastructuur die je eerst kapot hebt geschoten… Eén van de bedrijven die gigawinsten maakt aan al deze oorlogen heet Halliburton en wordt geleid door Dick Cheney (jawel, dezelfde die als vice-president namens Amerika die oorlogen is begonnen…!). Oorlogen om winst te maken, oorlogen waar mensen nog steeds ‘ja’ tegen zeggen, zelfs in Nederland doen we mee in Afghanistan en hebben we de illusie dat we dat doen uit ‘humanitaire’ overwegingen… Wanneer houden we nou eens op om oorlogen te voeren…?

Het is Kerstmis. We vieren de geboorte van het Jezuskind in Bethlehem. Bethlehem: ik was daar een aantal jaren geleden. Ik was mee met een Israëlreis en het is onthutsend om op al die heilige plaatsen te zijn en te zien wat ze er daar van gemaakt hebben… Allereerst is alles kitsch geworden: allerlei kerkgenootschappen maken er een handeltje van om allerlei vreemde kitsch dingen neer te zetten en te verhandelen op heilige plaatsen: “mijn tempel: ze hebben er een rovershol van gemaakt…” Maar daarnaast is het zo afschuwelijk te zien dat je een gebied binnengaat waar het eigenlijk één grote gevangenis is, waar geen inkomen is, geen economie, alleen maar armoede, niets doen, wachten op betere tijden. We waren de enige in de geboortekerk, het was er spookachtig, haast angstaanjagend.

De situatie in Israël is eigenlijk vanaf het begin af aan (1947) een oorlogssituatie met af en toe een wapenstilstand. Toen de kolonisten na de tweede wereldoorlog in groten getale naar het ‘beloofde land’ kwamen verdreven ze daar de Palestijnse bevolking van huis en haard en namen het land, de huizen en de landerijen in bezit. Dat had tot gevolg dat er grote groepen vluchtelingen het land ontvluchtten en in de omliggende landen (vooral Jordanië) in vluchtelingenkampen werden opgevangen. Dit probleem heeft Israël nooit onder ogen willen zien, laat staan dat er ook maar enige bereidheid was voor deze vluchtelingen een oplossing te vinden. Dat dit onder de Palestijnse bevolking, ook onder hen die mochten blijven, tot een diepe wond en een grote frustratie heeft geleid is meer dan vanzelfsprekend.

Een Palestijn verwoordde het indertijd aldus: “Je moet heel sterk in je schoenen staan en veel overwinnen om géén terrorist te worden, want terugvechten is toch de meest voor de hand liggende reactie bij zoveel onrecht en leed”.
Israël is één van de laatste landen waar een ècht apartheidsregime aan de macht is: Palestijnen zijn tweede rangs burgers, ze krijgen geen opleiding, géén kans op werk, géén toekomst. En met de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever is het een voortdurende strijd en een voortdurende schending van alle internationale moties en verdragen….! Steeds maar weer landjepik en uitbreiding van de nederzettingen, steeds verdere onderdrukking van de Palestijnen. Hoelang nog zal de wereld dit afschuwelijke regime in Israël tolereren? Van de bevolking zelf is weinig verbetering te verwachten: die zijn volledig murw en angstig gemaakt door de eindeloze propaganda-machine van het regime, nog verfijnder qua methode dan die van het nazisme onder Hitler… Bovendien heeft bijna geen enkele Israëliër ooit met een Palestijn gesproken, laat staan aan tafel gezeten. Men leeft voortdurend langs elkaar heen liefst nog gescheiden door een levenshoge muur…!

Want daar begint de vrede pas: vrede is niet de afwezigheid van oorlog… vrede moet worden gedáán… Vrede krijg je pas als je bereid bent samen te delen. Vrede komt pas als je naast de materialistische waarden van grondstoffen en olie ook spirituele waarden en morele kwaliteiten ontwikkelt en uitdraagt. Niet het ‘bruto nationale product’ moet het belangrijkste zijn, maar het ‘bruto nationale geluk’, zoals ze dat in Bhutan hebben gerealiseerd.

Dit is prachtig te zien en wordt uitvoerig verteld op een dvd over dit dwergstaatje in de Himalaya.
Vrede komt pas als we ophouden met op politieke partijen te stemmen die van alles beloven, maar ons in feite verder het moeras van de crisis intrekken, die vrijheid in hun naam voeren maar een grote mate van onvrijheid en onderdrukking van de armen bewerkstelligen. Vrede kan nooit ontstaan in een Europese staat die geen democratie is maar een verregaande onderdrukking en uitbuiting is met allerlei middelen van onze vrijheid als land en als individu. Dat deze ondemocratische Europese Unie een Nobelprijs voor de Vrede kreeg is niet alleen een vlag op een modderschuit, het is een volkomen verkrachting en verloedering van het begrip vrede.

Het is mooi als we het beeld gebruiken van een witte duif voor de vrede. Want de witte duif is tegelijkertijd ook het beeld van de spiritualiteit, van het Pinkstergebeuren toen de apostelen bijeen waren en samen zochten naar de zin van alles wat ze hadden meegemaakt.

En plotseling kwam de geest over de hele groep tezamen en zette zich ook neer op ieder afzonderlijk: als een licht, een inzichtlicht, dat verheldert en ons laat helder-zien. Dit geest-zelf als omvorming van onze dierlijke kanten, ons begeerteleven en emoties maakt ons tot nieuwe mens en nieuwe mensheid. Hier is de bron van alle naastenliefde, van compassie en mededogen, van broederschap. Vrede op aarde voor de mensen van goede wil… Mensen van kwade wil willen oorlog, mensen van goede wil willen vrede. Maar voor vrede is meer nodig dan goede wil alleen: vrede moet worden geoefend als een vaardigheid en beoefend als een kunst: vrede moet worden gedáán!

Ook broederschap moet gedaan worden, die ontstaat ook niet vanzelf. Als er broederschap ontstaat tot in het economische, als er vrijheid heerst in het geestesleven en als tolerantie, verdraagzaamheid en liefde de drijvende krachten zijn in de rechtsspraak, in de politiek en bij het maken van alle afspraken en regels, dan kunnen we een andere wereld opbouwen. Dat is hard nodig in een tijd waarin alles zich in een neerwaartse spiraal lijkt te bewegen en mensen steeds somberder worden over hun toekomst…
Hier is overigens geen nobele wensdroom bedoeld, noch een utopie, het is een keiharde realiteit dat het snel anders moet. We staan immers aan de rand van een afgrond.
In Amerika noemen ze die afgrond een fiscal cliff en waar die uitkomt is uiterst onzeker. In de onderhandelingen om die te voorkomen ging het over een belasting voor de allerrijksten. George Bush had die destijds helemaal afgeschaft. Obama wilde die een beetje terug, als je boven de$ 250.000 per jaar verdient, zou je vanaf nu toch ook een beetje belasting moeten gaan meebetalen. Maar dat wilden de Republikeinen niet… even leek het er op of ze akkoord zouden gaan met een belasting voor wie meer dan een miljoen per jaar verdient (zou toch moeten kunnen…?) of zelfs misschien boven de $400.000 (compromisvoorstel), maar ook dat werd door de Republikeinen faliekant afgewezen. En zo ging men het Kerstreces in, zonder compromis of regeling of afspraak op weg naar de (financiële) afgrond. Het wordt steeds helderder en duidelijker: niet armoede is het grootste wereldprobleem, maar rijkdom is het èchte probleem. We moeten niet de armoede bestrijden, maar we moeten integendeel de rijkdom bestrijden, zo zei een goede vriend onlangs tegen mij. En ik denk dat hij gelijk had: hoe voorkomen we dat het geld alleen maar één kant uitstroomt, van de armen naar de rijken, hoe krijgen we de knop omgedraaid om het geld de andere kant uit te laten stromen?

In de karmavoordrachten van Rudolf Steiner van 1924 spreekt deze ook van een afgrond waarvoor de beschaving zal komen te staan: “Meer dan welke strijd ook heeft deze strijd een plaats gekregen in de harten van de mensen. Daarin ligt die strijd verankerd sinds het laatste derde deel van de negentiende eeuw. Van doorslaggevende betekenis zal zijn (eigenlijk staat er in het Duits: moet worden) wat mensenharten met deze wereldstrijd van Michaël in de loop van de twintigste eeuw doen. En in de loop van deze twintigste eeuw, wanneer de eerste eeuw na het einde van het Kali Joega voorbij zal zijn zal de mensheid òf aan het graf van alle beschaving staan, òf aan het begin van een tijdperk waarin in de zielen van de mensen die in hun hart de intelligentie met spiritualiteit verbinden, de Michaëlstrijd uitgevochten wordt in het voordeel van de Michaëlimpuls”.

Kerstmis is vrede, maar is ook beeld van een hogere strijd. In het Kerstverhaal leeft enerzijds de warme sfeer van het herderskind, die nog uit de paradijselijke oertijd stamt, voordat het kwaad in de vorm van de slang het egoïsme en de begeerte van de mens naar bezit van de materie liet ontstaan. Anderzijds zien we het lichte beeld van de ster van het koningskind dat bedreigd wordt door een ander kwaad, een draak, die uit is op macht, strijd en vernietiging van alles wat kind is en onschuldig. En tussen dit kwaad een geestgestalte die bij de doop in de Jordaan door de vereniging van deze beide kinderen als een hostie in een graalschaal indaalt in dit mensenlichaam. Ook daar is de witte duif afgebeeld als beeld van de hoogste geest die nu op aarde in verschijning treedt…

Drie jaar lang woont dit wezen in deze lichamelijkheid en vormt dit lichaam in drie grote stappen om.
Het astraallichaam vormt hij om en daardoor kan hij al zijn leringen van liefde en mededogen brengen.
Het etherlichaam vormt hij om en daardoor kan hij genezend werken voor mensen die ziek zijn of in geestelijke nood verkeren.
Het fysieke lichaam vormt hij om en daardoor kan hij van het brood zeggen dat het zijn lichaam is en van de wijn dat het zijn bloed is en daardoor ook heeft de dood geen macht meer over hem.
Dat een beetje proberen na te volgen en zelf ook te voltrekken is vanaf dat moment onze taak en opgave als mensheid geworden. Dat kan ook de inspiratie zijn die we uit de Kersttijd meenemen: zie, we maken alles nieuw. Kijk, we vormen alles om. Dat is meer dan een goed voornemen, niet alleen voor het nieuwe jaar, maar voor het nieuwe tijdperk dat nu aanbreekt. Het is de enige weg die tot èchte vrede leidt: omvorming door geestkracht.

Een goede lichtvolle heldere Kersttijd toegewenst met veel alertheid, inspiratie, moed en kracht voor wat er komen gaat in 2012, 2013 en alle jaren daarna…

Loek Dullaart, 23 december 2012